Dirençlerin değerleri üzerlerinde yazılı olarak ya da renk kodlarıyla belirtilir.

Üzerinde yazılı olarak belirtilen dirençlerde 1000 ohmdan küçük değerli dirençlerde R, 1 kiloohm ile 999 kiliohm arasında K, 1 megaohm ile 999 megaohm arasında M harfi ondalıklı sayılardaki virgül gibi kullanılmaktadır.

Bu şekildeki belirtmelerde tolerans değerleri ise yine harflerle kodlanır. ( B=%0.1 , C=%0.25,  D=%0.5,  F=%1, G=%2, J=%5, K=%10, M=%20, N=%30)


Dirençlerin renk kodlarıyla ile belirtildiği durumda ise 3 bantlı kodlama, 4 bantlı kodlama ve 5 bantlı kodlama yöntemi uygulanmakadır.

3 bantlı kodlamada 1. ve 2. bant sayı 3. bant ise çarpan yani sayıların yanına eklenecek 0 sayısıdır. Direnç üzerinde 4. renk bandı olmadığından toleransı %20 kabul edilir.

4 bantlı kodlamada ilk 3 bant aynı 3 bantlı kodlamada olduğu gibidir. 4. bant ise tolerans değerine karşılık gelir.

5 bantlı kodlama için ise ilk 3 bant 3 sayı değeri, 4. bant çarpan, 5. bant da tolerans değerini belirtir. Renklere göre değer karşılıkları aşağıdaki tabloda belirtildiği gibidir.

Tolerans: Tam olarak istenen değerlerde direnç üretmek zor olduğundan dirençlerin değerlerinde belli bir hata payı vardır. Bu değere tolerans denir. Piyasadaki dirençlerin toleransı %0.05 ile %20 arasında değişmektedir. Direncin toleransı ne kadar düşük ise kararlılığı da o kadar yüksek olur. Bu yüzden özellikle hassas devrelerde düşük toleranslı dirençler tercih edilir.

Kaynak: http://www.robotiksistem.com

Ayrıca direnç hesaplayıcı olarak bilim teknik dergisinin hazırlamış olduğu çok güzel bir sayfa daha var. Onu da kullanabilirsiniz. Ulaşmak için tıklayınız.


 


Ayarlı dirençler, direnç değerleri ayarlanabilen dirençlerdir. Potansiyometreler ve reostalar olmak üzere ikiye ayrılır. Potansiyometreler üç, reostalar iki uçludur.

Potansiyometre:

Potansiyometreler üç uçlu elemanlar olup düşük güçlerde üretilirler. Temel fonksiyonları gerilimi bölmektir. En dış iki ucu arasındaki direnç sabit olup direnç değişimi orta uç ile yan uçlar arasında değiştirilir.

Sabit dirençler kullanılan malzeme cinsine göre üçe ayrılır:

    1-Karbon dirençler
    2-Telli dirençler
    3-Film dirençler
        İnce film dirençler
        Kalın film ve metal film dirençler

Karbon karışımı dirençler:
Karbon karışımı veya karbon direnç, toz halindeki karbon ve reçinenin ısıtılarak eritilmesi yolu ile elde edilir. Karışımdaki karbon oranı direncin değerini belirler. Büyüklüklerine göre ¼, ½, 1, 2, 3 W / 1Ω dan 22 MΩ'a kadar değerlerde üretilirler. Bu tür dirençlerin değer hassasiyetleri %5-%20 aralığındadır. Halen en yaygın kullanılan türdür.

Nikel-krom, nikel-gümüş gibi alaşımlardan tellerin genellikle seramik gövde üzerine bir veya iki katlı olarak sarılması ve üzerlerinin yalıtkan bir malzeme ile kaplanması sureti ile üretilirler. Sabit veya ayarlanabilen biçimlerde olabilirler. Ayarlı tiplerde bir hat boyunca tellerin üzerindeki yalıtkan kazınır. Genellikle 10 Ω ile 100 kΩ arasında 30 W'a kadar güçlerde üretilirler.

Elektrik–elektronik devrelerinde en yaygın olarak kullanılan eleman dirençtir. Direnç, elektronik devrelerde akımı sınırlayan ve gerilimi bölen, iki uçlu bir elemandır.Kısaca dirence; elektrik akımına gösterilen zorluk diyebiliriz.  Kullanım amaçlarına; akım sınırlamak,gerilim düşürmek,devrenin yükünü ve akımını ayarlamak gibi maddeleri örnek verebiliriz. Elektronik devrelerde kullanılan dirençler, çeşitli film malzemeler ve alaşımların (nikel-krom gibi yüksek dirençli alaşımlar) yanında tel gibi malzemelerden de yapılırlar. Tümleşik sayısal devrelerden analog devrelere kadar hemen hemen tüm elektronik devrelerde karşımıza çıkarlar.

SON YORUMLANANLAR